5 bí quyết để tuyển & dụng nhân tài của Lý Quang Diệu

Cơ hội bình đẳng sản sinh tài năng, giữ người tài bằng lương cao, xây dựng đội ngũ kế thừa, không thiên vị là những bí quyết tuyển dụng của Lý Quang Diệu. Điều này có tác động rất lớn trong sự phát triển như vũ bão của Singapore.

Lý Quang Diệu là thủ tướng đầu tiên của Singapore, là chính trị gia có tầm ảnh hưởng sâu rộng. Không những nổi tiếng là người thông minh, diễn thuyết lôi cuốn và có tài lãnh đạo, ông Lý Quang Diệu đã để lại cho đất nước Singapore một gia sản vô giá, mà như nhiều nhà lãnh đạo nhận định, khó có một ai sau này có thể “theo kịp”.

Quan điểm chính trị và tư duy của ông được viết lại thành sách và là nguồn tư liệu quý giá.
Một trong số đó là chính sách tuyển dụng nhân tài của ông đã đưa Singapore vươn tầm ra khỏi châu Á. Năm 2017, cùng với Hong Kong, Singapore trở thành thành phố đắt đỏ nhất thế giới.

1. Nhân lực là tài nguyên duy nhất

Những ngày đầu lập quốc, Singapore chỉ là một hòn đảo nhỏ, dân số ít ỏi, không có tài nguyên. Bị trục xuất khỏi Liên bang Malaysia năm 1965, không có mô hình hay thành phố – nhà nước nào để học hỏi, quan điểm về một quốc gia Singapore độc lập sẽ khó tồn tại lâu.

Lý Quang Diệu đã khẳng định tài sản lớn nhất mà Singapore sở hữu chỉ là nguồn nhân lực. Nếu được cung cấp các điều kiện tốt nhất thì những các nhân tài năng sẽ đạt thành công, đưa Singapore vươn lên.

“Trao cơ hội bình đẳng cho mọi người bất chấp địa vị, chủng tộc, tôn giáo hay giới tính, chúng ta có thể khai thác được những điều tốt đẹp nhất từ người dân. Hãy trao cho họ cơ hội tốt nhất để tự hoàn thiện, tận dụng năng lực bản thân. Nếu giăng lưới đủ rộng để bao quát toàn bộ dân số, chúng ta sẽ càng có nhiều cơ hội tìm thấy những nhân tài hàng đầu” – ông Lý Quang Diệu khẳng định như thế vào năm 1966.

Thế nhưng điều đó không phải dễ dàng khi từ thập niên 1960, Singapore là một xã hội đa sắc tộc và có nhiều chia rẽ. Nhiều người gốc Hoa vẫn cho rằng Singapore chỉ là ngôi nhà tạm của họ và Trung Quốc mới là tổ quốc.

Chính phủ Lý Quang Diệu điều hành đất nước giống như cách điều hành một tập đoàn với nguồn nhân lực đa dạng, nỗ lực xây dựng nên một bản sắc chung để thuyết phục họ ở lại Singapore, chung tay xây dựng tương lai.

Điều đầu tiên ông làm là trao cho mỗi công dân “một phần miếng bánh” để họ xác định Singapore là đất nước của mình. Các chính sách xây nhà công lần lượt được ban hành để mọi người dân mua trả góp và sở hữu nhà thay vì phải đi thuê mướn. Khi tất cả mọi người đều đã có phần của riêng mình, họ hiểu rằng mình sẽ phải đấu tranh, phải vươn lên vì tương lai của chính mình cũng như tương lai của đất nước.

Năm 1966, Lý Quang Diệu từng giải thích rất rõ ràng: “Trong bất kỳ xã hội nào, trong số hàng nghìn đứa trẻ sinh ra mỗi năm có một số đạt gần mức thiên tài, một số trung bình, một số yếu kém. Tôi luôn tự hỏi những người gần thiên tài và trên trung bình sẽ làm gì. Tôi tin rằng họ là những người sẽ định hình tương lai. Đó là những người sẽ thay đổi xã hội”.

Ông cũng khẳng định rằng hai con người khác nhau sẽ khác nhau về sức bền, ý chí, quyết tâm lẫn năng lực. Và những người tốt nhất để xây dựng một chính phủ thực sự năng động, hiệu quả nhằm thúc đẩy đất nước phát triển là đối tượng mà chính phủ này muốn hướng đến.

Bằng chứng của việc ông Lý Quang Diệu ưu tiên người tài bất kể chủng tộc hay tôn giáo là việc khi ông lập nội các đầu tiên năm 1959, chỉ có hai trong số chín bộ trưởng là người sinh ra tại Singapore.

Từ đó đến nay tại Singapore những nhân vật xuất sắc có thể đến từ bất kỳ nhóm thiểu số nào. Ví dụ đương kim Phó thủ tướng Tharman Shanmugaratnam là người gốc Sri Lanka.

“Dù là một cảnh sát, nhân viên di trú hay hải quan thì việc họ bị trả lương thấp là điều rất nguy hiểm” – Lý Quang Diệu nhấn mạnh.

Theo ông chia sẻ thì để chiêu mộ nhân tài làm việc cho nhà nước, cần phải trả lương cho các công chức một cách xứng đáng. Bởi nếu các công chức, bộ trưởng với kinh nghiệm và bằng cấp cao kiếm được ít hơn so với khu vực tư nhân thì chính phủ sẽ rất khó xây dựng được một bộ máy mạnh.

Mức lương cao cũng là một trong những giải pháp để chống nạn tham nhũng. Từ năm 1972, công chức Singapore đã được hưởng lương tháng 13 tương đương tiền thưởng cả năm của khu vực tư nhân.

Mức lương của nội các Singapore thuộc vào hàng cao nhất thế giới, thủ tướng hưởng khoảng 1,7 triệu USD/năm, các bộ trưởng cũng có mức thu nhập từ 1,1-1,7 triệu USD/năm.

Thủ tướng Lý Hiển Long, con trai ông Lý Quang Diệu, khẳng định đây là mức thu nhập “thực tế”, bởi Chính phủ Singapore cần những người giỏi nhất, đáng tin cậy nhất.

Mức lương cao ở Chính phủ Singapore cũng đồng nghĩa với các yêu cầu rất khắt khe. “Các quan chức không được phép làm bất cứ điều gì không chính đáng. Nếu phạm luật họ sẽ bị xử lý cực kỳ nghiêm khắc. Đây không chỉ là vấn đề lương bổng mà còn là vấn đề minh bạch” – ông Lý Quang Diệu khẳng định.

Nhờ đó, Chính phủ Singapore được Tổ chức Minh bạch quốc tế đánh giá thuộc vào loại trong sạch nhất thế giới. Các vụ tham nhũng dù có nhưng rất ít. Ông Lý Quang Diệu vẫn luôn trăn trở về việc hai cựu bộ trưởng trong nội các của ông đã nhận quà đắt tiền từ nhà thầu xây dựng. Một bị xử tù và một tự sát trước khi viết thư nhận tội.

Các chuyên gia đánh giá Singapore có lẽ là quốc gia duy nhất trên thế giới có một chính phủ dân bầu chủ động tuyển chọn và đào tạo đội ngũ lãnh đạo kế cận. PAP (đảng Hành động Nhân dân) không chỉ tập trung vào việc thắng cử mà luôn tìm kiếm nhân tài để thay máu đội ngũ lãnh đạo. PAP có chương trình tuyển dụng nhân tài chặt chẽ và đưa họ vào các cuộc bầu cử.

PAP luôn để ý tìm kiếm những nhân tài ở cả khối nhà nước và tư nhân. Sau khi đánh giá các ứng cử viên, PAP mời họ “dự tiệc trà” (vòng phỏng vấn kiểm tra năng lực). Những người đạt chuẩn sẽ trải qua những cuộc phỏng vấn tiếp theo, phải đối mặt trực tiếp với các bộ trưởng nội các.

Trong các cuộc phỏng vấn, mọi ứng viên đều phải đưa ra được cách xử lý hàng loạt vấn đề khó khăn về quản trị, đạo đức, tôn giáo và cả những vấn đề cá nhân. Bởi nhân tài không chỉ là những cá nhân tài năng, thành đạt, có trình độ mà còn phải có sự chính trực, liêm minh.

Sau đó, họ sẽ được đẩy vào các cuộc bầu cử. Trong mỗi cuộc bầu cử, khoảng 25% ứng cử viên của PAP là các nhân vật mới, đến từ cả đảng này, khối dân sự và khối tư nhân. Ông Lý Quang Diệu đặt nặng vấn đề tuyển dụng các nhà lãnh đạo trẻ đến mức ông yêu cầu cứ mỗi kỳ bầu cử thủ tướng phải thay 25% nội các.

Các cựu binh của PAP phục vụ đất nước tận tụy rồi nhẹ nhàng ra đi, nhường chỗ cho những người trẻ hơn. Bản thân ông Lý Quang Diệu quyết định thôi làm thủ tướng năm 1990, khi ông vẫn còn rất sung sức và ở đỉnh cao quyền lực.

Ông Goh Chok Tong, người kế nhiệm ông, sau đó cũng trao lại chức vụ này cho ông Lý Hiển Long. Nhờ vậy hàng chục năm qua PAP vẫn luôn vững mạnh và giành được niềm tin của người dân Singapore.

Trong một cuộc phỏng vấn vài năm trước, tạp chí Đức Der Spiegel đặt câu hỏi với ông Lý Quang Diệu rằng liệu Singapore có tồn tại nạn con ông cháu cha, khi mà con trai ông là Lý Hiển Long trở thành thủ tướng.

Ông Lý Quang Diệu trả lời quyết liệt: “Chúng tôi điều hành một chế độ nhân tài. Nếu gia đình họ Lý ưu ái con ông cháu cha thì hệ thống của Singapore đã sụp đổ. Nếu tôi không làm thủ tướng thì con trai tôi có thể trở thành thủ tướng từ vài năm trước nữa. Tôi không cho phép bất kỳ thành viên gia đình nào không có trình độ được giữ chức vụ quan trọng. Đó sẽ là thảm họa đối với Singapore và di sản của tôi”.

Nếu xét tới các bằng cấp của ông Lý Hiển Long và những thành tựu ông đã đạt được với cương vị thủ tướng, chắc chẳng ai cáo buộc ông Lý Quang Diệu ưu ái con trai.

Biên tập & tổng hợp: Phan Mến
Hình ảnh: Hoàng Nguyễn